الشيخ أبو الفتوح الرازي

207

روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )

ابن كثير و حمزه و كسائى و خلف و ابو بكر و يعقوب ، خواندند : « انّا منجوك » به تخفيف من الانجاء ، و باقى قرّا « منجّوك » ، به تشديد من التّفعيل ، ما تو را و اهلت را برهانيم جز زنت را كه او از جملهء آنان است كه در عذاب بماند . و گفتند : در ميان اينان بماند تا عذاب رسيدن . * ( إِنَّا مُنْزِلُونَ عَلى أَهْلِ هذِه الْقَرْيَةِ رِجْزاً ) * ، ما فرو فرستيم بر اهل اين شهر ، * ( رِجْزاً مِنَ السَّماءِ ) * ، عذابى از آسمان ، و آن سنگ بود كه بر ايشان بباريد به آن فسق كه كردند و از فرمان خداى برون ( 1 ) آمدند . * ( وَلَقَدْ تَرَكْنا ) * ، ما بگذاشتيم ( 2 ) از آن شهر آيتى و علامتى و عبرتى روشن براى گروه عاقلان ، يعنى از هلاك ايشان و باريدن سنگ بر ايشان . اين قول قتاده است . عبد اللَّه عبّاس گفت : آثار منازل ايشان و خرابى آن ، مجاهد گفت : آبى سياه بود كه از آن جا بر آمد . * ( وَإِلى مَدْيَنَ أَخاهُمْ شُعَيْباً ) * ، « الى » تعلَّق دارد به محذوفى ، گفت : و به مدين فرستاديم برادر ايشان شعيب را ، عطفا على قوله : وَلَقَدْ أَرْسَلْنا نُوحاً ( 3 ) - الى قوله : و كذلك ارسلنا . . . * ( إِلى مَدْيَنَ أَخاهُمْ شُعَيْباً ) * ( 4 ) * ( . * ( فَقالَ ) * ، گفت : اى قوم ! خداى را پرستى . * ( وَارْجُوا الْيَوْمَ الآخِرَ ) * ، و اميد دارى به روز قيامت يعنى به ثواب قيامت . يونس نحوى گفت : « رجا » اين جا به معنى خوف است ، و از قيامت بترسى . * ( وَلا تَعْثَوْا فِي الأَرْضِ ) * ، و در زمين فساد مكنى . و « عيث » ، و « عثوّ » ، اشدّ الفساد باشد ، و نصب « مفسدين » بر حال است از فاعل . * ( فَكَذَّبُوه ) * ، به دروغ داشتند اهل مدين شعيب را . * ( فَأَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ ) * ، به عقوبت آن زلزله بگرفت . و « ارجاف » از آن جاست ، سخنى باشد كه مردم را متزلزل كند . * ( فَأَصْبَحُوا فِي دارِهِمْ جاثِمِينَ ) * ، گفتند : اين زلزله در شب بود ، بامداد همه در خانه‌هاى خود مرده ( 5 ) . گفتند : مراد به « اصبحوا » ، « صاروا » است ، مراد نه تخصيص صباح و مساست . و اصل « جثوم » ، بروك باشد ، يقال : جثا الرّجل على ركبتيه ، و جثم

--> ( 1 ) . آب ، آز ، مش ، كا : بيرون . ( 2 ) . آط : بگزاشتيم . ( 3 ) . سورهء عنكبوت ( 29 ) آيهء 14 . ( 4 ) . سورهء عنكبوت ( 29 ) آيهء 36 . ( 5 ) . آب ، آز ، كا بودند .